Ortamı Kurmak: -는데/-(으)ㄴ데
Sahneyi kurmak, soru veya ricadan önce arka plan vermek, karşıtlık göstermek ve cümlenin sonunu yumuşatmak için -는데/-(으)ㄴ데 kullanın.
Gaon Öğretmen · Dilbilgisi, kelime, TOPIKBu derste öğrenecekler
- -는데'yi fiillere, -(으)ㄴ데'yi sıfat ve isimlere ekleyin
- Soru, rica veya öneriden önce arka plan bilgisi verin
- Yumuşak karşıtlık gösterin ve -지만'dan farkını bilin
- Nazik görünmek ve dinleyiciye alan bırakmak için -는데요 kullanın
Tekrar hoş geldiniz! Bugünkü ek, konuşma Korecesinin en faydalılarından biri. Koreliler -는데'yi gün boyu, hatta bir dakikada birkaç kez kullanır. Öğrendiğinizde Korecenizin çok daha doğal duyulacak.
-는데 ne yapar?
-는데 iki cümleyi bağlar. İlk cümle arka plan bilgisi verir: durum, ortam ya da dinleyicinin ihtiyaç duyduğu bazı gerçekler. Sonra ikinci cümle asıl noktayı söyler.
Türkçede bunun için çoğunlukla "ama", "ve", "-yorum, ..." ya da sadece bir duraklama kullanırız. Örneğin: "Şu an istasyondayım. Nereye gitmeliyim?" Korecede: 지금 역에 있는데 어디로 가면 돼요?
-는데'nin üç ana görevi var:
1. Bir soru, rica, öneri veya bildirimden önce arka plan. 2. Karşıtlık, yumuşak bir "ama". 3. Yumuşak bir cümle sonu (-는데요), bir şeyi söylenmemiş bırakır ve karşıdan tepki bekler.
Önce ekleme kurallarını öğrenelim, çünkü kelime türüne göre değişir.
arka plan, ortam, yumuşak karşıtlık
- Eylem fiilleri -는데 alır: 가다 → 가는데, 먹다 → 먹는데.
- 있다 ve 없다 (ve bunlarla biten 재미있다, 맛없다 gibi sözcükler) de -는데 alır: 있는데, 맛있는데.
- Ünlüyle biten sıfatlar -ㄴ데 alır: 비싸다 → 비싼데, 바쁘다 → 바쁜데.
- Ünsüzle biten sıfatlar -은데 alır: 작다 → 작은데, 많다 → 많은데.
- İsimler 인데 alır: 학생인데, 의사인데, 친구인데.
- Geçmiş zaman: her kelime türü için -았/었는데: 갔는데, 비쌌는데, 학생이었는데.
- ㄹ gövdeler ㄹ'yi düşürür: 살다 → 사는데, 만들다 → 만드는데, 길다 → 긴데, 멀다 → 먼데.
- 지금 역에 있는데 어디로 가면 돼요? [지금 여게 인는데 어디로 가면 돼요] jigeum yeoge inneunde eodiro gamyeon dwaeyo?Şu an istasyondayım. Nereye gitmeliyim?
- 이 가게는 작은데 손님이 많아요. i gageneun jageunde sonnimi manayo.Bu dükkân küçük ama çok müşterisi var.
- 제 동생은 대학생인데 요즘 아르바이트를 해요. je dongsaengeun daehaksaenginde yojeum areubaiteureul haeyo.Kardeşim üniversite öğrencisi ve bu günlerde yarı zamanlı çalışıyor.
Çekim tablosu
| Sözlük biçimi | Tür | Şimdiki | Geçmiş |
|---|---|---|---|
| 가다 | fiil | 가는데 | 갔는데 |
| 먹다 | fiil | 먹는데 | 먹었는데 |
| 만들다 | fiil, ㄹ gövde | 만드는데 | 만들었는데 |
| 듣다 | fiil, ㄷ düzensizi | 듣는데 | 들었는데 |
| 재미있다 | 있다 sözcüğü | 재미있는데 | 재미있었는데 |
| 싸다 | sıfat | 싼데 | 쌌는데 |
| 좋다 | sıfat | 좋은데 | 좋았는데 |
| 멀다 | sıfat, ㄹ gövde | 먼데 | 멀었는데 |
| 춥다 | sıfat, ㅂ düzensizi | 추운데 | 추웠는데 |
| 그렇다 | sıfat, ㅎ düzensizi | 그런데 | 그랬는데 |
| 학생이다 | isim + 이다 | 학생인데 | 학생이었는데 |
Cümle başındaki 그런데 ("ama, bu arada") 그렇다 + -ㄴ데'den gelir. Konuşmada çoğu zaman 근데 diye kısalır.
İşte en yaygın hata: öğrenciler 싸는데 veya 좋는데 der. Kendinize sorun: "Bu bir eylem mi, bir betimleme mi?" Eylemler -는데, betimlemeler -(으)ㄴ데 alır. Yalnızca 있다 ve 없다 bu kalıbı bozar.
Reklam
Kullanım 1: Asıl noktadan önce arka plan
- 내일 친구 생일인데 뭘 선물하면 좋을까요? naeil chingu saengirinde mwol seonmulhamyeon joeulkkayo? Yarın arkadaşımın doğum günü. İyi bir hediye ne olur? Arka plan → soru
- 제가 지금 손이 좀 바쁜데 문 좀 열어 주세요. jega jigeum soni jom bappeunde mun jom yeoreo juseyo. Şu an ellerim biraz dolu. Kapıyı açar mısınız lütfen? Arka plan → rica
- 날씨가 좋은데 공원에 갈까요? nalssiga joeunde gongwone galkkayo? Hava güzel. Parka gidelim mi? Arka plan → öneri
- 어제 백화점에 갔는데 사람이 정말 많았어요. eoje baekwajeome ganneunde sarami jeongmal manasseoyo. Dün mağazaya gittim ve gerçekten çok kalabalıktı. Ortam → olan şey
- 한국어를 배우는데 발음이 제일 어려워요. [한구거를 배우는데 바르미 제일 어려워요] hangugeoreul baeuneunde bareumi jeil eoryeowoyo. Korece öğreniyorum ve telaffuz en zor kısmı.
- 제가 부산에 사는데 다음 주에 서울에 가요. jega busane saneunde daeum jue seoure gayo. Busan'da yaşıyorum ve gelecek hafta Seul'e gideceğim. 살다 → 사는데
Kullanım 2: Yumuşak karşıtlık
- 이 식당은 비싼데 맛은 별로예요. i sikdangeun bissande maseun byeolloyeyo. Bu restoran pahalı ama yemekler o kadar iyi değil.
- 열심히 공부했는데 시험을 잘 못 봤어요. [열씸히 공부핸는데 시허믈 잘 몯 뽜써요] yeolsimhi gongbuhaenneunde siheomeul jal mot bwasseoyo. Sıkı çalıştım ama sınavda iyi yapamadım.
- 집은 학교에서 먼데 지하철역은 가까워요. jibeun hakgyoeseo meonde jihacheoryeogeun gakkawoyo. Evim okuldan uzak ama bir metro istasyonuna yakın.
- 밖은 추운데 안은 따뜻해요. bakkeun chuunde aneun ttatteutaeyo. Dışarısı soğuk ama içerisi sıcak.
-는데 ve -지만
- 이 옷은 예쁘지만 비싸요. i oseun yeppeujiman bissayo. Bu kıyafetler güzel ama pahalı. -지만 net, doğrudan bir "ama"dır. Yazı ve güçlü karşıtlık için iyidir.
- 이 옷은 예쁜데 비싸요. i oseun yeppeunde bissayo. Bu kıyafetler güzel ama (biliyorsun) pahalı. -는데 daha yumuşak bir karşıtlıktır, sohbette çok yaygındır.
- 배가 고픈데 같이 밥 먹을래요? [배가 고픈데 가치 밥 머글래요] baega gopeunde gachi bap meogeullaeyo? Acıktım. Birlikte yemek yemek ister misin? Arka plan, karşıtlık değil. Burada -지만 imkânsızdır.
- 배가 고프지만 같이 밥 먹을래요? (✘) baega gopeujiman gachi bap meogeullaeyo? (✘) Doğal değil -지만 "ama" demektir, bu yüzden "Acıktım ama yemek yemek ister misin?" gibi mantıksız duyulur.
Kullanım 3: Cümleyi -는데요 ile bitirmek
-는데'den sonra -요 koyduğunuzda cümle, bir şey söylenmemiş kalmış gibi yarıda kesilir. Bu yumuşak ve nazik duyulur ve dinleyiciyi yanıt vermeye davet eder.
- Telefona cevap verirken: 여보세요? 김민지 씨 핸드폰인데요. ("Alo? Burası Kim Minji'nin telefonu.") - Nazikçe karşı çıkarken: 저는 괜찮은데요. ("Ben iyiyim ama.") - Şaşkınlık gösterirken: 와, 이 케이크 정말 맛있는데요! ("Vay, bu kek gerçekten lezzetli!") - Ricadan önce tereddüt ederken: 저기요, 이거 좀 작은데요… ("Affedersiniz, bu biraz küçük…")
Son örnekte konuşan "lütfen değiştirin" demez, ama dinleyici anlar. Bu dolaylı biçim çok Koreliye özgüdür. Az söylemek daha nazik olabilir.
-는데 ve -아서/어서
- 비가 와서 우산을 샀어요. biga waseo usaneul sasseoyo. Yağmur yağdı, o yüzden bir şemsiye aldım. -아서/어서 bir neden verir.
- 비가 오는데 우산이 없어요. biga oneunde usani eopseoyo. Yağmur yağıyor ve şemsiyem yok. -는데 durumu verir. Yağmurun şemsiyenin olmamasına neden olduğunu söylemez.
Diyalog: Yol sormak
Bilgi: Koreliler mesajlaşırken yumuşak görünmek için sık sık -는데 veya -는데ㅠㅠ ile bitirir. Bir arkadaş 나 지금 집인데 yazarsa, muhtemelen sizin "Neden? Ne oldu?" diye sormanızı bekliyordur.
Kontrol testi
Q1. Doğru biçimi seçin: 이 신발은 ___ 편해요. (싸다)
Q2. Doğru biçimi seçin: 이 드라마는 ___ 너무 길어요. (재미있다)
Q3. Hangi cümle doğal değil?
Q4. 살다'nın -는데 biçimi nedir?
Q5. Boşluğu doldurun: 어제 친구 집에 ___ 친구가 없었어요.
Q6. Bir dükkân çalışanı size bir gömlek gösteriyor. 이거 좀 큰데요… diyorsunuz. Büyük olasılıkla ne demek istiyorsunuz?
Aferin! Bugün şunu deneyin: birine soru sormadan önce -는데 ile bir arka plan bilgisi verin. Örneğin 제가 외국인인데… Hemen daha doğal duyulursunuz.
Özet
- Fiiller ve 있다/없다 -는데 alır; sıfatlar -(으)ㄴ데 alır; isimler 인데 alır.
- Geçmiş zaman her kelime türü için -았/었는데'dir.
- -는데 soru, rica veya öneriden önce arka plan verir; -지만 bunu yapamaz.
- -는데 sohbette yumuşak bir "ama" da olabilir.
- Cümleyi -는데요 ile bitirmek yumuşak, nazik veya şaşkın duyulur ve yanıt bekler.
Birlikte bakmak iyi olan resmî ücretsiz kaynaklar
- Korece Öğretim ve Öğrenim Merkezi — Ulusal Kore Dili Enstitüsü
- Korece Öğren — Yurt Dışı Koreliler Ajansı
Reklam