Hangul Nasıl Çalışır: Harfler ve Hece Blokları

Hangul bir alfabedir

Birçok kişi Kore yazısının Çin karakterleri gibi bir resimler takımı olduğunu sanır. Değildir. Hangul (한글) bir alfabedir. Her harf, tıpkı Latin alfabesindeki harfler gibi tek bir sesi temsil eder. Hangul, sıradan insanlar kolayca okuyup yazabilsin diye 15. yüzyılda Kral Sejong ve bilginleri tarafından yaratıldı.

Bugün Hangul'un 24 temel harfi vardır: 14 ünsüz ve 10 ünlü. Bu temel harflerden çift ünsüzler (ㄲ gibi) ve birleşik ünlüler (ㅐ veya ㅘ gibi) de yapılır. Toplamda 40 harf şekliyle karşılaşacaksın, ama çoğu 24 temel harfin basit çeşitlemeleridir. Birçok öğrenci yalnızca birkaç günlük alıştırmadan sonra Hangul okuyabilir. Sen de yapabilirsin.

Harfler hece bloklarının içinde yaşar

İşte Türkçe'den en büyük fark. Türkçede harfleri uzun bir satırda yazarız: m-u-z. Korecede tek bir hecenin harfleri küçük bir kare içinde bir araya paketlenir; buna hece bloğu denir. Sonra bloklar soldan sağa bir satır hâlinde yazılır.

Yani muz sözcüğünün Korecesi olan 바나나 (muz anlamında banana sözcüğü) üç bloktan oluşur: 바, 나, 나. Her blok bir hecedir ve her hece konuşurken bir vuruştur. Blokları sayabiliyorsan, bir sözcüğün vuruşlarını da sayabilirsin.

Her bloğun aynı temel tarifi vardır:

1. Başta bir ünsüz (her zaman). 2. Bir ünlü (her zaman). 3. Altta bir sondaki ünsüz (bazen). Bu sondaki ünsüze batchim (받침) denir.

Bu derste ilk iki kısma odaklanıyoruz. Batchim sonraki bir derste gelecek.

İki tür ünlü: uzun ve yatay

Ünlü blokta nereye gider? Ünlünün şekline bağlıdır.

Dikey ünlüler, ㅏ, ㅓ ve ㅣ gibi uzun bir dikey çizgiye sahiptir. Dikey ünlü ilk ünsüzün sağında durur: ㄴ + ㅏ = 나.

Yatay ünlüler, ㅗ, ㅜ ve ㅡ gibi uzun bir yatay çizgiye sahiptir. Yatay ünlü ilk ünsüzün altında durur: ㄴ + ㅗ = 노.

Yani iki basit blok şekli vardır: ünsüz solda, ünlü sağda; veya ünsüz üstte, ünlü altta. Bir sondaki ünsüz (batchim) eklendiğinde her zaman bloğun en altına gider. Harfler, her blok aynı kare alana sığsın diye boyutlarını biraz değiştirir.

Sessiz ㅇ

Bir Kore hece bloğu mutlaka bir ünsüzle başlamalıdır. Ama birçok hece 'a' veya 'o' gibi bir ünlü sesiyle başlar. Ne yapabiliriz?

Daire harfi ㅇ'yi yer tutucu olarak kullanırız. Bir bloğun başında ㅇ'nin hiç sesi yoktur. Sadece ünsüzün yerini tutar. Yani ㅇ + ㅏ = 아, ve sadece 'a' dersin. ㅇ + ㅗ = 오, ve sadece 'o' dersin.

ㅇ bir bloğun altında, batchim olarak göründüğünde ise bir sesi vardır: 'ng', 'sanki' sözcüğündeki n sesi gibi. Örneğin 공 (top) 'ng' ile biter. Bunu sonra alıştıracağız. Şimdilik şunu hatırla: başta ㅇ = sessiz.

Sondaki ünsüze kısa bir bakış

Bazı blokların üç, hatta dört harfi vardır. Alttaki fazladan harfler batchim'dir. 한글'deki 한'a bak: üstte ㅎ + ㅏ, altta ㄴ. 글 ise üstte ㄱ + ㅡ, altta ㄹ.

Bunları henüz okuman gerekmez. Sadece örüntüyü fark et: önce üst kısım, sonra alt kısım. Bir bloğu her zaman yazacağın sırayla, sol üstten alta doğru okursun.

Nasıl öğreneceğiz

Önümüzdeki dersler için planımız şöyle. Önce temel ünlüler, çünkü her blokta bir tane gerekir. Sonra temel ünsüzler, birkaçı birden. Sonra Korecede çok önemli olan güçlü (soluklu) ve sıkı (gergin) ünsüzler. Ardından birleşik ünlüler, sondaki ünsüzler ve son olarak Korecenin doğal duyulmasını sağlayan küçük ses değişimleri.

Her derste her harfle bir kartta, Korece adı, sesi ve ağzın ile yazma için bir ipucuyla karşılaşacaksın. Lütfen her örneği yüksek sesle söyle. Gözle okumak iyidir, ama ağızla okumak çok daha iyidir. Her harfi birkaç kez elle de yaz. Elin hafızana yardım eder.