Regionalne dialekty Korei

Język standardowy i dialekty

표준어 (język standardowy) to forma koreańskiego używana w szkołach, wiadomościach, dokumentach urzędowych i większości podręczników. Południowokoreański standard opiera się na współczesnej mowie Seulu, powszechnie używanej przez ludzi wykształconych. Wszystko, czego dotąd uczyłeś się na tej stronie, to standardowy koreański.

사투리 lub 방언 (dialekt) to mowa danego regionu. Koreańskie dialekty różnią się słownictwem, końcówkami zdań i intonacją. Większość Koreańczyków bez trudu rozumie główne dialekty kontynentalne, zwłaszcza dlatego, że słyszą je w filmach, dramach i programach komediowych.

Dialekty nie są „błędnym” koreańskim. Są częścią tożsamości i historii każdego regionu, a wielu ludzi czuje dumę i ciepło, gdy słyszy mowę swoich rodzinnych stron. Jako uczący się masz za cel rozumieć dialekty, gdy je słyszysz. Do własnego mówienia najbezpieczniejszy jest standardowy koreański.

Dialekt Gyeongsang (경상도 사투리)

Używany na południowym wschodzie, w tym w Busan, Daegu i Ulsan. Słynie z silnego wznoszenia i opadania wysokości głosu; to samo słowo może brzmieć zupełnie inaczej niż w wersji seulskiej. Mówiący często brzmią bezpośrednio i energicznie.

W potocznych pytaniach dialekt używa dwóch różnych końcówek. -나 stosuje się w pytaniach tak/nie, a -노 w pytaniach ze słowem pytającym, takim jak 뭐, 어디 lub 왜. Typowe są też bardzo krótkie pytania, jak 와? (dlaczego?).

Dialekt Jeolla (전라도 사투리)

Używany na południowym zachodzie, w tym w Gwangju i Jeonju. Znany z bogatego, wyrazistego brzmienia oraz ze słynnego jedzenia i tradycyjnej muzyki regionu.

Najsłynniejsze słowo to 거시기, przydatne słowo na coś, czego nie możesz od razu nazwać, jak „ta rzecz” lub „wiesz co”. (거시기 jest też w słowniku standardowym, ale silnie kojarzy się z mową Jeolla.) Mówiący mogą dodawać łagodne -잉 na końcu zdania i używać 허벌나게 w znaczeniu „bardzo, dużo”. Często pojawia się też końcówka -부러 (od -아/어 버리다).

Dialekt Chungcheong (충청도 사투리)

Używany w regionie środkowym, w tym w Daejeon i Cheongju. Jego najbardziej znaną cechą jest grzeczna końcówka -유 zamiast -요. Mieszkańców Chungcheong w komediach często opisuje się jako spokojnych i powolnych, choć oczywiście prawdziwi ludzie mówią w różnym tempie.

Jeju: język do ochrony

Mowa wyspy Jeju tak bardzo różni się od koreańskiego kontynentalnego, że Koreańczycy z lądu często jej nie rozumieją, gdy starsi mieszkańcy wyspy mówią nią w pełni. Z tego powodu wielu uczonych nazywa ją językiem Jeju (제주어), a nie tylko dialektem. Mówi się też, że w niektórych słowach zachowuje ślady dawnego koreańskiego, takie jak stara samogłoska ㆍ (아래아).

W 2010 roku UNESCO wpisało język Jeju na listę języków w krytycznym niebezpieczeństwie. Coraz mniej młodych osób nim mówi, a dziś wiele lokalnych grup i szkół pracuje nad jego zachowaniem.