Przed hangulem: zapisywanie koreańskiego chińskimi znakami

Język bez własnych liter

Mieszkańcy Półwyspu Koreańskiego mówili swoim językiem od bardzo dawna. Śpiewali pieśni, opowiadali historie, układali prawa i handlowali, a wszystko to po koreańsku. Jednak przez większość tej historii istniał duży problem: nie było liter stworzonych dla języka koreańskiego.

Gdy ludzie chcieli pisać, używali chińskich znaków. Po koreańsku nazywamy je 한자. Pisanie w klasycznym stylu chińskim nazywa się 한문. Przez ponad tysiąc lat 한자 i 한문 były głównym sposobem pisania w Korei: w administracji, w szkołach, w świątyniach i w zapiskach rodzinnych.

Nie wynikało to stąd, że Koreańczycy nie dbali o własny język. Chińskie znaki były po prostu systemem pisma używanym wówczas w całej Azji Wschodniej. Księgi historii, filozofii, medycyny i religii pisano właśnie nimi. Nauka 한문 otwierała drzwi do całej tej wiedzy.

Tyle znaków, tak mało czasu

Chińskie znaki nie są jak alfabet. Każdy znak zwykle oznacza znaczenie, a nie tylko dźwięk. Aby czytać zwykłe książki, trzeba było znać kilka tysięcy znaków. Nauka zajmowała wiele lat.

Kto miał na to tyle czasu? Przeważnie rodziny szlachetnej warstwy uczonych, zwanej 양반, oraz ludzie pracujący w administracji, świątyniach lub specjalnych urzędach. Rolnicy, rybacy, słudzy i większość kobiet nie mieli szansy uczyć się latami. Dlatego większość zwykłych ludzi, 백성, nie umiała czytać ani pisać.

Powodowało to prawdziwe problemy w codziennym życiu. Jeśli rolnik nie mógł przeczytać obwieszczenia władz, nie znał nowych przepisów. Jeśli ktoś został potraktowany niesprawiedliwie, trudno mu było napisać skargę do urzędnika. Wiedza pozostawała w rękach niewielkiej grupy.

이두: język urzędów

이두 był używany przez wiele stuleci w dokumentach, takich jak sprawozdania, umowy i pisma prawne. Urzędnicy w biurach rządowych znali go dobrze. Tekst w 이두 z pozoru wyglądał jak chiński, ale wprawny czytelnik dostrzegał ukrytą w nim koreańską gramatykę.

Był użyteczny, ale wciąż trudny. Trzeba było najpierw znać chińskie znaki, a potem nauczyć się dodatkowych specjalnych zasad 이두.

향찰: zapisywanie pieśni po koreańsku

W dawnym królestwie Silla ludzie śpiewali wiersze zwane 향가. Niektóre z nich zapisano za pomocą 향찰. System ten próbował zapisać całą pieśń w języku koreańskim, wers po wersie.

Do dziś uczeni dyskutują, jak odczytywać niektóre z tych pieśni, bo nie zawsze można mieć pewność, który znak użyto dla znaczenia, a który dla dźwięku. Pokazuje to, jak podchwytliwy był ten system. Zachowała się tylko niewielka liczba tych pieśni.

구결: małe pomoce dla czytelników

Uczniowie czytający chińskie klasyki często dodawali drobne notatki między wierszami. Te notatki, zwane 구결, pokazywały, gdzie przy czytaniu na głos należy wstawić koreańskie końcówki. Z czasem używano nawet skróconych kształtów znaków, by zapisywać je szybciej.

구결 pomagało czytelnikom, ale nie pomagało tym, którzy w ogóle nie znali chińskich znaków.

Co to oznacza dla Ciebie jako uczącego się

Nawet dziś koreański ma wiele słów pochodzących z chińskich znaków. Słowa takie jak 학교 (szkoła), 한국 (Korea) i 문자 (system pisma) mają korzenie w 한자. Jeśli będziesz długo uczyć się koreańskiego, zauważysz te korzenie i pomogą Ci one odgadywać nowe słowa.

Nie musisz jednak uczyć się 한자, aby dziś czytać po koreańsku. Dzięki hangulowi możesz przeczytać każde koreańskie słowo za pomocą zaledwie 24 liter. To dar, do którego prowadzi ta opowieść.