Kibar Şimdiki Zaman: -아요/어요
Herhangi bir Korece fiili -아요/어요 ile kibar şimdiki zamana çekin; 가요, 와요, 마셔요 ve 돼요 gibi kısaltmalar dahil.
Gaon Öğretmen · Dilbilgisi, kelime, TOPIKBu derste öğrenecekler
- -다'yı atarak fiil gövdesini bulun
- Gövdenin son ünlüsüne göre -아요 ya da -어요'yu seçin
- 가요, 봐요, 마셔요, 돼요 gibi kısaltılmış biçimleri kullanın
- Basit evet/hayır soruları sorun ve cevaplayın
Bugün kilit bir ders. -아요/어요 eki, 해요체 denen günlük kibar Korecenin kalbidir. Onu bildiğinde geçmiş zaman ve birçok başka biçim kolay olacak, çünkü aynı kuralın üzerine kurulurlar.
1. Adım: Gövdeyi bul
Sözlükteki her Korece fiil -다 ile biter. 다'yı at, geriye kalan gövdedir.
먹다 (yemek) → gövde 먹
가다 (gitmek) → gövde 가
마시다 (içmek) → gövde 마시
좋다 (iyi olmak) ve 작다 (küçük olmak) gibi Korece sıfatlar tam olarak aynı şekilde çalışır. Korecede fiil gibi davranırlar, bu yüzden bu dersteki kurallar onlara da uygulanır.
2. Adım: Son ünlüye bak
Gövdenin son hecesindeki ünlüye bak.
ㅏ ya da ㅗ ise -아요 ekle.
Başka herhangi bir ünlü ise (ㅓ, ㅜ, ㅡ, ㅣ, ㅐ vb.) -어요 ekle.
Fiil 하다 ile bitiyorsa 해요 olur (bunu geçen derste öğrendin).
Neden ㅏ ve ㅗ? Geleneksel Korece dilbilgisinde bunlara “parlak” ünlüler denir ve parlak ünlü 아 ile bir arada kalmayı severler. Bu sadece bir hafıza yardımcısıdır. Hatırlanması gereken asıl şey kuraldır.
kibar şimdiki zaman (해요체)
- Son ünlü ㅏ veya ㅗ → -아요: 살다 → 살아요, 좋다 → 좋아요.
- Başka herhangi bir ünlü → -어요: 먹다 → 먹어요, 읽다 → 읽어요.
- 하다 → 해요: 공부하다 → 공부해요.
- Aynı biçim hem cümle hem soru için kullanılır. Sorularda sonda ses yükselir.
- 서울에 살아요. [서우레 사라요] seoure sarayo.Seul'de yaşıyorum.
- 이 김치는 맛있어요. [이 김치는 마시써요] i gimchineun masisseoyo.Bu kimchi lezzetli.
- 책을 읽어요. [채글 일거요] chaegeul ilgeoyo.Kitap okuyorum.
- 방이 작아요. [방이 자가요] bangi jagayo.Oda küçük.
- 손을 씻어요. [소늘 씨서요] soneul ssiseoyo.Ellerimi yıkıyorum.
3. Adım: Gövde ünlüyle bittiğinde sesler birleşir
Gövdenin son ünsüzü olmadığında ünlüler karşılaşır ve genellikle kısalır (tek hecede birleşir). Çoğu öğrencinin alıştırma yapması gereken yer burasıdır. Kısaltmalar normal Korecede isteğe bağlı değildir. Örneğin insanlar 가요 der, asla 가아요 demez.
ㅏ + 아요 → ㅏ요: 가다 → 가요, 자다 → 자요
ㅓ + 어요 → ㅓ요: 서다 → 서요
ㅗ + 아요 → ㅘ요: 오다 → 와요, 보다 → 봐요
ㅜ + 어요 → ㅝ요: 배우다 → 배워요, 주다 → 줘요
ㅣ + 어요 → ㅕ요: 마시다 → 마셔요, 기다리다 → 기다려요
ㅐ + 어요 → ㅐ요: 보내다 → 보내요
ㅚ + 어요 → ㅙ요: 되다 → 돼요
ㅡ + 어요 → ㅓ요 (ㅡ düşer): 쓰다 → 써요, 크다 → 커요
Reklam
Çekim tablosu
| Sözlük biçimi | Gövde | Kibar şimdiki zaman | Anlam |
|---|---|---|---|
| 가다 | 가 | 가요 | gitmek |
| 사다 | 사 | 사요 | satın almak |
| 오다 | 오 | 와요 | gelmek |
| 보다 | 보 | 봐요 | görmek, izlemek |
| 먹다 | 먹 | 먹어요 | yemek |
| 배우다 | 배우 | 배워요 | öğrenmek |
| 마시다 | 마시 | 마셔요 | içmek |
| 보내다 | 보내 | 보내요 | göndermek |
| 되다 | 되 | 돼요 | olmak, tamam olmak |
| 쓰다 | 쓰 | 써요 | yazmak, kullanmak |
| 좋다 | 좋 | 좋아요 | iyi olmak |
| 일하다 | 일하 | 일해요 | çalışmak |
Ünsüzle biten gövdeler asla kısalmaz: 먹어요, 좋아요, 읽어요.
Koreliler arasında bile çok yaygın bir yazım hatası 되요'dur. Doğru yazım 돼요'dur, çünkü 되 + 어요 = 돼요. Bunu hatırlarsan birçok anadilinden daha iyi yazarsın!
Yakından bak
- 봐요 bwayo izlemek / görmek (보다) ㅗ + 아 → ㅘ.
- 봬요 bwaeyo görmek (saygı duyulan birini) (뵈다) Alçakgönüllü bir fiil: 내일 봬요 bir öğretmene “Yarın görüşürüz”. ㅚ + 어 → ㅙ.
- 돼요 dwaeyo sorun değil / olur Doğru. 되 + 어요.
- 되요 doeyo (yazım hatası) Yanlış. Cümle sonunda her zaman 돼요 yaz.
Düzensiz fiiller: yalnızca bir ön izleme
Birkaç fiil grubu gövdesini değiştirir. Onlarla sık karşılaşacaksın, bu yüzden kısa bir ön izleme. Bugün onlarda ustalaşmaya çalışma.
ㅂ düzensiz: 덥다 (sıcak olmak) → 더워요, 춥다 (soğuk olmak) → 추워요, 맵다 (acı olmak) → 매워요.
ㄷ düzensiz: 듣다 (dinlemek) → 들어요, 걷다 (yürümek) → 걸어요.
르 düzensiz: 모르다 (bilmemek) → 몰라요, 빠르다 (hızlı olmak) → 빨라요.
ㄹ gövdeleri burada düzenlidir: 알다 → 알아요, 살다 → 살아요, 만들다 → 만들어요.
Günlük cümleler
- 학교에 가요. hakgyoe gayo. Okula gidiyorum.
- 친구가 와요. chinguga wayo. Arkadaşım geliyor.
- 물을 마셔요. [무를 마셔요] mureul masyeoyo. Su içiyorum.
- 한국어를 배워요. [한구거를 배워요] hangugeoreul baewoyo. Korece öğreniyorum.
- 열한 시에 자요. [여란 시에 자요] yeolhan sie jayo. Saat on birde yatıyorum.
- 오늘 날씨가 추워요. oneul nalssiga chuwoyo. Bugün hava soğuk.
- 이 볼펜 써요? i bolpen sseoyo? Bu kalemi kullanıyor musun?
- 사진을 찍어도 돼요? [사지늘 찌거도 돼요] sajineul jjigeodo dwaeyo? Fotoğraf çekebilir miyim? -아도/어도 돼요 = “…ebilir miyim?” Bunu ileride çalışacaksın.
- 잘 모르겠어요. [잘 모르게써요] jal moreugesseoyo. Emin değilim. / Pek bilmiyorum.
Dersten sonra
Fiiller ve sıfatlar
- 살다 salda yaşamak
- 자다 jada uyumak
- 만나다 mannada buluşmak
- 읽다 [익따] ikda okumak
- 씻다 [씯따] ssitda yıkamak
- 기다리다 gidarida beklemek
- 작다 [작따] jakda küçük olmak
- 크다 keuda büyük olmak
- 맛있다 [마싣따] masitda lezzetli olmak
Kontrol testi
Q1. 먹다'nın kibar şimdiki zamanı nedir?
Q2. 오다'nın kibar şimdiki zamanı nedir?
Q3. 마시다'nın kibar şimdiki zamanı nedir?
Q4. Hangi yazım doğrudur?
Q5. 쓰다'nın kibar şimdiki zamanı nedir?
Q6. Hangi fiil -아요 alır?
Q7. 덥다'nın (sıcak olmak) kibar şimdiki zamanı nedir?
Bu büyük bir dersti ve başardın! On fiil alıp bir hafta boyunca her gün çekerek alıştırma yap. Kısaltmalar kısa sürede düşünmeden ağzından çıkacak.
Özet
- Gövde = sözlük biçimi eksi -다.
- Son ünlü ㅏ/ㅗ → -아요; diğer ünlüler → -어요; 하다 → 해요.
- Ünlü gövdeler kısalır: 가요, 와요, 봐요, 배워요, 마셔요, 써요.
- 되다 → 돼요 (asla 되요 değil).
- Aynı biçim hem cümle hem soru için kullanılır.
- Bazı fiiller düzensizdir: 더워요, 들어요, 몰라요.
Birlikte bakmak iyi olan resmî ücretsiz kaynaklar
- Kore Yazım ve Standart Telaffuz kuralları — Ulusal Kore Dili Enstitüsü
- Korece Öğretimi ve Öğrenimi Merkezi — Ulusal Kore Dili Enstitüsü
Reklam