Saygı Sistemi: -(으)시-, 께서, 드리다, 말씀
Korecede -(으)시-, 께서 ve 께, 드시다, 주무시다, 계시다, 드리다, 뵙다 gibi özel fiiller ve 진지, 연세, 성함, 댁, 말씀 gibi saygı isimleriyle saygı gösterin.
Profesör Hangyeol · Hangul'un tarihi, kültürü ve ileri ifadelerBu derste öğrenecekler
- -(으)시- ve 께서 eki ile özneyi yüceltin
- Özel saygı fiillerini kullanın: 드시다, 주무시다, 계시다, 돌아가시다
- Alçakgönüllü fiillerle (드리다, 여쭙다, 뵙다) ve 께 ekiyle kendinizi nazikçe alçaltın
- Saygı isimlerini kullanın: 진지, 연세, 성함, 댁, 말씀
Hoş geldin dostum. Çocukken büyükannem yemek masasında beni nazikçe düzeltirdi: "할아버지께서 진지 드신다" — "밥 먹는다" değil. Korecede saygı göstermek için sözcükler dilbilgisine işlenmiştir. Sana bunların nasıl bir araya geldiğini, parça parça göstereyim.
Saygının iki yönü
Korecede karıştırılması kolay iki ayrı şey var:
1. Konuşma düzeyi — dinleyene ne kadar nazik olduğunuz (요, -습니다 ya da gündelik konuşma). Bunu bir sonraki derste çalışıyoruz. 2. Saygı biçimleri (honorifics) — hakkında konuştuğunuz kişiye, özellikle cümlenin öznesine ne kadar saygı gösterdiğiniz.
Saygı biçimleri iki yönde çalışır. Karşıdaki kişiyi yüceltebilirsiniz (özne saygısı: -(으)시-, 께서, 드시다) ya da eyleminiz onlara yönelikse kendinizi alçaltabilirsiniz (alçakgönüllü biçimler: 드리다, 뵙다, 여쭙다, 께).
Saygı biçimleri kime kullanılır? Genellikle sizden yaşça büyük veya statüsü yüksek kişilere: büyükanne-büyükbaba, anne-baba, öğretmenler, patronlar, müşteriler ve açıkça daha yaşlı yabancılar. Kendiniz hakkında asla saygı biçimi kullanmazsınız.
Özne saygısı: cümlenin öznesine saygı gösterir.
- Ünlü veya ㄹ gövde: + -시- (가다 → 가세요, 가셨어요; 살다 → 사세요, ㄹ düşer).
- Ünsüz gövde: + -으시- (읽다 → 읽으세요, 읽으셨어요; 앉다 → 앉으세요).
- Nazik şimdiki: -(으)세요. Geçmiş: -(으)셨어요. Gelecek: -(으)실 거예요. Resmî: -(으)십니다.
- Düzensiz gövdeler her zamanki gibi değişir: 듣다 → 들으세요, 돕다 → 도우세요, 짓다 → 지으세요.
- Sıfatlar da alabilir: 바쁘다 → 바쁘세요, 좋다 → 좋으세요.
- 선생님께서 지금 책을 읽으세요. seonsaengnimkkeseo jigeum chaegeul ilgeuseyo.Öğretmen şu an kitap okuyor.
- 할머니께서 시골에 사세요. halmeonikkeseo sigore saseyo.Büyükannem kırsalda yaşıyor.
- 부장님이 오늘 많이 바쁘세요. bujangnimi oneul mani bappeuseyo.Bölüm müdürü bugün çok meşgul.
- 아버지께서 어제 늦게 들어오셨어요. abeojikkeseo eoje neutge deureoosyeosseoyo.Babam dün eve geç geldi.
Saygı ekleri
| Sade | Saygılı | Kullanım | Örnek |
|---|---|---|---|
| 이/가 | 께서 | Özne | 할머니께서 오셨어요. |
| 은/는 | 께서는 | Konu | 아버지께서는 회사에 다니세요. |
| 에게/한테 | 께 | (birine) | 선생님께 편지를 드렸어요. |
께서 oldukça resmî duyulur. Günlük konuşmada birçok kişi -(으)시- ile sadece 이/가 kullanır: 선생님이 오셨어요.
Bazı fiiller sadece -시- eklemez. Resmî bir takım elbise giymiş biri gibi tamamen farklı bir sözcüğe dönüşürler. Öğrencilerin sık unuttuğu bunlardır, o yüzden dikkatle çalışalım.
Reklam
Özel saygı ve alçakgönüllü fiiller
| Sade | Saygılı (karşıdakini yüceltir) | Alçakgönüllü (kendinizi alçaltır) | Anlam |
|---|---|---|---|
| 먹다 / 마시다 | 드시다 (잡수시다) | — | yemek / içmek |
| 자다 | 주무시다 | — | uyumak |
| 있다 (be somewhere) | 계시다 | — | (bir yerde) olmak, kalmak |
| 있다 (have) | 있으시다 | — | sahip olmak |
| 죽다 | 돌아가시다 | — | vefat etmek |
| 말하다 | 말씀하시다 | 말씀드리다 | konuşmak, söylemek |
| 주다 | 주시다 | 드리다 | vermek |
| 묻다 | 물으시다 | 여쭙다 / 여쭈다 | sormak |
| 보다 (meet) | 보시다 | 뵙다 / 뵈다 | görmek, buluşmak |
| 데리고 가다 | — | 모시고 가다 | (bir kişiyi) yanında götürmek |
계시다 bir kişinin bir yerde olması içindir: 사장님 계세요? Bir şeye sahip olmak için 있으시다 kullanın: 시간 있으세요?
Saygı duyulan bir kişi için veya ona doğru bir şey yaptığınızda, onun eylemini yüceltmek yerine kendi eyleminizi alçaltırsınız.
- Alıcı saygıyı hak ediyorsa 주다 → 드리다: 할머니께 선물을 드렸어요.
- -아/어 주다 → -아/어 드리다: 제가 도와 드릴게요 (Size yardım edeyim).
- 묻다 → 여쭙다 / 여쭈다: 선생님께 여쭤볼게요 (Öğretmene soracağım).
- 만나다/보다 → 뵙다: 처음 뵙겠습니다 (Tanıştığımıza memnun oldum, çok resmî); 내일 뵐게요 (Yarın görüşürüz).
- Alıcı 에게/한테 yerine 께 alır.
- 어머니께 꽃을 드렸어요. eomeonikke kkocheul deuryeosseoyo.Anneme çiçek verdim.
- 궁금한 게 있어서 교수님께 여쭤봤어요. gunggeumhan ge isseoseo gyosunimkke yeojjwobwasseoyo.Bir sorum vardı, bu yüzden profesöre sordum.
- 다음 주에 다시 뵙겠습니다. daeum jue dasi boepgetseumnida.Sizi gelecek hafta tekrar göreceğim.
- 제가 짐을 들어 드릴게요. jega jimeul deureo deurilgeyo.Çantalarınızı sizin için taşıyayım.
Saygı isimleri
- 밥 → 진지 bap → jinji yemek (büyükler için)
- 나이 → 연세 nai → yeonse yaş
- 이름 → 성함 ireum → seongham ad
- 집 → 댁 jip → daek ev
- 말 → 말씀 mal → malsseum sözler, birinin söylediği
- 생일 → 생신 saengil → saengsin doğum günü
- 사람 → 분 saram → bun kişi
Hepsini bir araya getirmek
- 할아버지, 진지 드세요. harabeoji, jinji deuseyo. Büyükbaba, lütfen yemeğinizi buyurun. Saygı ismi + saygı fiili.
- 실례지만 연세가 어떻게 되세요? sillyejiman yeonsega eotteoke doeseyo? Affedersiniz, yaşınızı sorabilir miyim? Bir büyüğün yaşını sormanın nazik yolu.
- 성함이 어떻게 되세요? seonghami eotteoke doeseyo? Adınızı alabilir miyim? Resepsiyonlarda ve telefonda yaygın.
- 할머니께서는 지금 댁에 계세요. halmeonikkeseoneun jigeum daege gyeseyo. Büyükanne şu an evde.
- 사장님 말씀이 맞습니다. sajangnim malsseumi matseumnida. Söyledikleriniz doğru, efendim. 말씀, karşıdaki kişinin sözleri için kullanılabilir.
- 제가 한 말씀 드리겠습니다. jega han malsseum deurigetseumnida. Birkaç söz söyleyeyim. 말씀, başkalarına karşı kendi konuşmanız olduğunda alçakgönüllü de olabilir.
- 할아버지께서 작년에 돌아가셨어요. harabeojikkeseo jangnyeone doragasyeosseoyo. Büyükbabam geçen yıl vefat etti.
- 부모님은 일찍 주무세요. bumonimeun iljjik jumuseyo. Anne babam erken yatar.
Sık yapılan hatalar
- 제가 진지를 드셨어요. jega jinjireul deusyeosseoyo. (Yanlış) Saygıdeğer yemeğimi yedim. Kendinizi asla yüceltmeyin. Deyin ki: 저는 밥을 먹었어요.
- 선생님, 커피가 나오셨습니다. seonsaengnim, keopiga naosyeotseumnida. (Yanlış) Kahveniz saygıyla çıktı. Kahve bir kişi değildir. Deyin ki: 커피 나왔습니다.
- 사장님이 계세요? sajangnimi gyeseyo? Başkan içeride mi? Doğru: bir kişinin bir yerde olması için 계시다.
- 사장님이 시간이 계세요? sajangnimi sigani gyeseyo? (Yanlış) Başkanın vakti var mı? 계시다 yalnızca bir kişinin bir yerde olması içindir. Bir şeye sahip olmak için 시간이 있으세요 deyin.
Bir arkadaşın ailesini ziyaret etmek
Kontrol testi
Q1. "Büyükbaba uyuyor."
Q2. "Öğretmenime hediye verdim."
Q3. Bir büyüğün yaşını nazikçe nasıl sorarsınız?
Q4. "Müdürün vakti var mı?"
Q5. "Profesöre soracağım" için hangi fiili kullanırsınız?
Q6. Hangi cümle yanlış?
Çok güzel yaptınız. Başta karıştırırsanız endişelenmeyin; Koreli büyükler genellikle sırf denediğiniz için duygulanır. -(으)세요, 드세요, 계세요 ve 드릴게요 ile başlayın, gerisi zamanla gelir.
Özet
- -(으)시- özneyi yüceltir: 가세요, 읽으셨어요.
- 께서 (özne) ve 께 (birine) saygı ekleridir.
- Özel fiiller: 드시다, 주무시다, 계시다, 돌아가시다, 말씀하시다.
- Alçakgönüllü fiiller kendinizi alçaltır: 드리다, 여쭙다, 뵙다, 말씀드리다.
- Saygı isimleri: 진지, 연세, 성함, 댁, 말씀, 생신. Bunları asla kendiniz veya nesneler için kullanmayın.
Birlikte bakmak iyi olan resmî ücretsiz kaynaklar
- Korece Öğretim ve Öğrenim Merkezi — Ulusal Kore Dili Enstitüsü
- Nuri-Sejong Hakdang (ücretsiz e-ders kitapları) — Kral Sejong Enstitüsü Vakfı
Reklam