De Haerye-editie en het UNESCO-register Memory of the World

De Haerye-editie werd in 1446 gepubliceerd. Ze is geschreven in 한문, de klassiek Chinese stijl, want dat was in die tijd de taal van de wetenschap.

Het boek heeft drie hoofddelen.

Het eerste deel is door koning Sejong zelf geschreven. Het begint met zijn beroemde voorrede, waarin hij uitlegt waarom hij de letters maakte. Daarna toont het kort elke letter en haar klank.

Het tweede deel is de 해례, de lange uitleg. Geleerden in dienst van de koning leggen uit hoe de letters zijn ontworpen en hoe medeklinkers en klinkers tot lettergrepen worden gecombineerd, en ze geven veel voorbeeldwoorden. Hier leren we dat ㄱ de tong voorstelt, dat ㆍ voor de hemel staat en alle andere ontwerpideeën die je in de vorige twee lessen hebt geleerd.

Het derde deel is een nawoord van de geleerde Jeong In-ji (정인지). Hij prijst de nieuwe letters en legt hun waarde uit. Ook noemt hij de geleerden die aan de uitleg werkten. Aan het eind schrijft hij de datum: begin van de negende maand van 1446, volgens de maankalender.

Na de 15e eeuw bleef het Hangul in gebruik, zoals je in de volgende les zult zien. Maar de Haerye-editie zelf werd heel moeilijk te vinden. Naarmate de eeuwen verstreken, kende men de letters, maar niemand kon een exemplaar vinden van het boek dat hun ontwerp uitlegde.

Daardoor hadden geleerden in het begin van de 20e eeuw allerlei theorieën over waar de vormen van het Hangul vandaan kwamen. Sommige ideeën waren creatief, maar zonder het originele boek kon niemand zeker weten welk idee juist was.

In 1940 werd een exemplaar van de Haerye-editie gevonden in Andong (안동), een stad in het zuidoosten van Korea die bekendstaat om zijn oude geleerdenfamilies.

Korea stond in die tijd onder Japans koloniaal bewind en het was een zware tijd voor de Koreaanse taal. Het boek werd gekocht door Jeon Hyeong-pil (전형필), een verzamelaar die zijn vermogen besteedde aan het beschermen van Koreaanse cultuurschatten. Hij hield het boek veilig. Tegenwoordig wordt het bewaard in het Kansong Art Museum (간송미술관) in Seoul, dat uit zijn collectie is voortgekomen.

De ontdekking was een keerpunt. Voor het eerst in eeuwen konden geleerden de officiële uitleg lezen van hoe het Hangul was ontworpen. Veel oude theorieën konden nu aan de oorspronkelijke bron worden getoetst. De datum in het nawoord hielp ook om de Hangul-dag, 한글날, op 9 oktober vast te stellen.

In Korea krijgen de belangrijkste cultuurobjecten de titel 국보, nationale schat. De Haerye-editie van de Hunminjeongeum is er een van. Ze wordt door de wet beschermd en wordt heel zelden aan het publiek getoond.

Voor veel Koreanen is dit kleine boek een van de betekenisvolste voorwerpen van het hele land. Het is niet van goud of jade. Het is van papier en inkt. Maar het bevat het verhaal van hoe een heel volk leerde zijn eigen taal te schrijven.

In 1997 werd de Haerye-editie van de Hunminjeongeum opgenomen in het register UNESCO Memory of the World. Dit register vermeldt documenten die belangrijk zijn voor de hele mensheid, niet alleen voor één land. In het Koreaans heet het 세계기록유산, 'wereld-documentair erfgoed'.

In hetzelfde jaar werd ook een ander groot Koreaans document toegevoegd: de Annalen van de Joseon-dynastie (조선왕조실록), de officiële dag-tot-dag-geschiedenis van de Joseon-koningen.

UNESCO kent ook een internationale prijs toe die naar koning Sejong is genoemd, voor mensen en groepen die anderen helpen lezen en schrijven te leren. Hij heet de UNESCO King Sejong Literacy Prize. Het is een passende eer voor een koning die letters maakte zodat gewone mensen konden lezen.