Hayır Demek: 안, 못 ve -지 않아요
안, 못 ve -지 않아요 ile yapmadığınız ve yapamadığınız şeyleri söyleyin ve onları 하다 fiilleriyle doğru yerleştirin.
Gaon Öğretmen · Dilbilgisi, kelime, TOPIKBu derste öğrenecekler
- 안 ve -지 않아요 ile olumsuz cümleler kurun
- 못 ve -지 못해요 ile bir şeyi yapamadığınızı söyleyin
- 안 ve 못'u 하다 fiilleriyle doğru yere koyun
- 안 (yapmam / yapmayacağım) ile 못 (yapamam) arasında seçim yapın
Merhaba! Bugün Korece cümlelerde “hayır” demeyi öğreniyoruz. Öğrenilecek yalnızca iki küçük sözcük var, 안 ve 못, ve bir de daha uzun bir ek. Sonunda yapmadığın ve yapamadığın şeyleri anlatabileceksin.
İki tür “değil”
Türkçe “-me/-ma” ile hem istemeyi hem yapamamayı anlatabilir. Korece iki fikri ayırır.
안 basit “değil” demektir: yapmıyorsun ya da yapmamayı seçiyorsun. Sıfatlarla da işe yarar: 안 비싸요 (pahalı değil).
못 “yapamam” demektir: yapmak istiyorsun ya da deniyorsun, ama bir şey seni engelliyor. Belki vaktin, becerin yok ya da durum izin vermiyor. 못 fiillerle (eylemlerle) kullanılır, çoğu sıfatla kullanılmaz.
Her birinin fiilin önüne gelen kısa bir biçimi ve gövdenin ardından gelen uzun bir biçimi vardır. Anlam aynıdır; uzun biçim biraz daha resmî ya da özenli duyulur ve yazıda yaygındır.
-me, değil (basit olumsuzlama ya da seçim)
- Kısa biçim: 안'ı doğrudan fiilin ya da sıfatın önüne koy: 가요 → 안 가요.
- Uzun biçim: gövde + -지 않아요: 가다 → 가지 않아요, 먹다 → 먹지 않아요.
- Uzun biçim düzensizler dahil her gövde için aynı çalışır: 듣다 → 듣지 않아요, 춥다 → 춥지 않아요.
- Geçmiş: 안 갔어요 / 가지 않았어요. Gelecek: 안 갈 거예요 / 가지 않을 거예요.
- 저는 고기를 안 먹어요. [저는 고기를 안 머거요] jeoneun gogireul an meogeoyo.Et yemem.
- 오늘은 안 추워요. oneureun an chuwoyo.Bugün soğuk değil.
- 그 영화는 재미있지 않아요. [그 영화는 재미읻찌 아나요] geu yeonghwaneun jaemiitji anayo.O film ilginç değil.
- 어제는 학교에 가지 않았어요. [어제는 학꾜에 가지 아나써요] eojeneun hakgyoe gaji anasseoyo.Dün okula gitmedim.
yapamam (yapmak istiyor ama yapamıyor)
- Kısa biçim: 못'u doğrudan fiilin önüne koy: 가요 → 못 가요.
- Uzun biçim: gövde + -지 못해요: 가다 → 가지 못해요.
- 못, sonraki harfe uyacak şekilde sesini değiştirir: 못 가요 [몯 까요], 못 먹어요 [몬 머거요], 못 해요 [모태요].
- Geçmiş: 못 갔어요 (gidemedim).
- 시간이 없어서 못 가요. [시가니 업써서 몯 까요] sigani eopseoseo mot gayo.Vaktim olmadığı için gidemem.
- 매운 음식을 못 먹어요. [매운 음시글 몬 머거요] maeun eumsigeul mot meogeoyo.Acı yiyemem.
- 어젯밤에 잠을 못 잤어요. [어젣빠메 자믈 몯 짜써요] eojetbame jameul mot jasseoyo.Dün gece uyuyamadım.
- 아직 한자를 읽지 못해요. [아직 한짜를 익찌 모태요] ajik hanjareul ikji motaeyo.Henüz Çin karakterlerini okuyamıyorum.
하다 fiilleriyle 안 nereye gider?
Birçok fiil isim + 하다'dan oluşur: 공부하다 (çalışmak), 운동하다 (egzersiz yapmak), 청소하다 (temizlemek). Bunlarla kısa olumsuz, isim ile 하다 arasına gelir: 공부 안 해요, 운동 못 해요.
안'ı en öne koyarsan, 안 공부해요 gibi, Kore kulağına yanlış gelir. Uzun biçim bu sorunu önler: 공부하지 않아요, 운동하지 못해요.
Ama bazı 하다 sözcükleri sıfat ya da bölünemeyen tek sözcüklerdir, 좋아하다 (sevmek) ve 깨끗하다 (temiz olmak) gibi. Bunlar için 안 öne gelir: 안 좋아해요, 안 깨끗해요. Emin olmadığında uzun biçim -지 않아요 her zaman güvenlidir.
Reklam
Dört olumsuz biçim yan yana
| Fiil | 안 (kısa) | -지 않아요 (uzun) | 못 (kısa) | -지 못해요 (uzun) |
|---|---|---|---|---|
| 가다 | 안 가요 | 가지 않아요 | 못 가요 | 가지 못해요 |
| 먹다 | 안 먹어요 | 먹지 않아요 | 못 먹어요 | 먹지 못해요 |
| 듣다 | 안 들어요 | 듣지 않아요 | 못 들어요 | 듣지 못해요 |
| 공부하다 | 공부 안 해요 | 공부하지 않아요 | 공부 못 해요 | 공부하지 못해요 |
| 좋아하다 | 안 좋아해요 | 좋아하지 않아요 | — | — |
Uzun biçimlerin gövdeyi değiştirmeden bıraktığına (듣지), kısa biçimlerin ise normal şimdiki zamanı kullandığına (들어요) dikkat et.
Bu karıştırması kolay olandır, o yüzden karşılaştıralım. Bir arkadaşın seni davet eder ve sen 안 가요 dersen gitmek istemiyormuşsun gibi duyulabilir. 못 가요 daha yumuşak duyulur, çünkü bir şeyin seni engellediği anlamına gelir.
안 ve 못
- 술을 안 마셔요. sureul an masyeoyo. İçki içmem. Senin tercihin ya da alışkanlığın.
- 술을 못 마셔요. sureul mot masyeoyo. İçki içemem. Vücudun ya da sağlığın buna izin vermiyor. Bu, bir içkiyi kibarca reddetmenin yoludur.
- 내일 파티에 안 가요. naeil patie an gayo. Yarın partiye gitmeyeceğim. Bir karar gibi duyulur. Soğuk gelebilir.
- 내일 파티에 못 가요. naeil patie mot gayo. Yarın partiye gidemem. Bir nedenin varmış gibi duyulur. Daha yumuşak ve nazik.
- 안 바빠요. an bappayo. Meşgul değilim. Sıfatlar 안 kullanır, 못 değil.
İki özel fiil: 있다 ve 알다
Bazı fiillerin 안 yerine kendi olumsuz sözcüğü vardır.
있다 → 없다. 안 있어요 yerine 없어요 (yok / sahip değilim) de. 시간이 없어요 “Vaktim yok” demektir.
알다 → 모르다. 안 알아요 yerine 몰라요 (bilmiyorum) de. Bu, öğrenenler için en yararlı sözcüklerden biridir: 잘 몰라요 (iyi bilmiyorum).
Ayrıca 이에요/예요 ile isimler için olumsuz 아니에요'dur: 학생이 아니에요 (öğrenci değilim).
Daha yararlı olumsuz cümleler
- 저는 운전을 못 해요. [저는 운저늘 모태요] jeoneun unjeoneul mot haeyo. Araba kullanamıyorum.
- 오늘은 숙제를 안 했어요. oneureun sukjereul an haesseoyo. Bugün ödevimi yapmadım. 숙제(를) 안 했어요: 안, 했어요'dan önce gelir.
- 이 가방은 안 비싸요. i gabangeun an bissayo. Bu çanta pahalı değil.
- 죄송해요, 잘 몰라요. joesonghaeyo, jal mollayo. Üzgünüm, iyi bilmiyorum.
- 지금은 돈이 없어요. [지그믄 도니 업써요] jigeumeun doni eopseoyo. Şu an param yok.
- 너무 시끄러워서 못 들었어요. [너무 시끄러워서 몬 드러써요] neomu sikkeureowoseo mot deureosseoyo. Çok gürültülüydü, bu yüzden duyamadım.
- 저는 아침을 먹지 않아요. [저는 아치믈 먹찌 아나요] jeoneun achimeul meokji anayo. Kahvaltı etmem.
- 저는 학생이 아니에요. jeoneun haksaengi anieyo. Öğrenci değilim.
Bir daveti nazikçe geri çevirmek
잘 못 ve 잘못
Diyalogda 잘 못 올라가요'yu gördün. 잘 못 + fiil “iyi yapamam” demektir: 노래를 잘 못 해요 (şarkı söylemekte pek iyi değilim). Bu, mütevazı ve çok doğal bir söyleyiştir.
Boşluğa dikkat et: tek sözcük olarak yazılan 잘못 “hata” ya da “yanlış” anlamına gelen farklı bir sözcüktür. 제 잘못이에요 “Benim hatam” demektir.
Kontrol testi
Q1. “Çalışmıyorum” — hangisi doğal?
Q2. Bir partiye gitmek istiyorsun ama sınavın var. Ne dersin?
Q3. 먹다'nın uzun biçim olumsuzu hangisi?
Q4. “Bilmiyorum.” Doğal cevabı seç.
Q5. 못 해요 nasıl telaffuz edilir?
Q6. “Bu çanta pahalı değil.” Hangisi doğru?
Harika iş! Artık hem “yapmam” hem “yapamam” diyebilirsin. Kendine yapmadığın bir şeyi ve henüz yapamadığın bir şeyi söylemeyi dene. “Henüz” sözcüğü, 아직, çok umutlu bir sözcüktür!
Özet
- 안 / -지 않아요 = -me, değil (basit olumsuzlama ya da seçim).
- 못 / -지 못해요 = yapamam (bir şey seni engelliyor).
- İsim + 하다 fiilleri: 공부 안 해요, 운동 못 해요.
- 있다 → 없다, 알다 → 모르다, 이에요 → 아니에요.
- Bir daveti reddederken 못 가요, 안 가요'dan daha yumuşak duyulur.
Birlikte bakmak iyi olan resmî ücretsiz kaynaklar
- Temel Korece Sözlük (çok dilli) — Ulusal Kore Dili Enstitüsü
- Korece Öğren — Yurtdışı Koreliler Ajansı
Reklam