Yüzyıllar Boyunca Hangul

Harfler yapılır yapılmaz Kral Sejong ve sarayı onları gerçek kitaplarda denemeye başladı. En eskilerden biri, Joseon krallığının kurucularını öven uzun bir şarkı olan 용비어천가'dır. Bir diğeri, Buda'nın hayatını Korece anlatan 석보상절'dir. Bu kitaplar 1440'ların sonunda tamamlandı.

Kraliyet sarayı ayrıca Budist ve Konfüçyüsçü metinler gibi önemli kitapları Koreceye çevirmek için de yeni harfleri kullandı. Bu türden çevrilmiş bir kitaba 언해 kitabı denir. Böylece bir zamanlar 한문'un içinde kilitli olan fikirler yavaş yavaş daha fazla insan için okunabilir hâle geldi.

Joseon döneminin çoğunda devletin ve bilginlerin resmî yazısı hâlâ 한문 idi. Üst sınıfın birçok üyesi Hangul'u basit ve daha az ciddi bir şey olarak görürdü. Ona sık sık 언문 derlerdi; bu, 'sıradan yazı' ya da 'gündelik konuşmanın yazısı' gibi bir anlama gelir. Bazen daha saygısız lakaplar bile kullandılar.

Ama Hangul kaybolmadı. Sessizce günlük hayata yayıldı. Her sınıftan kadınlar ailelerine 편지, yani mektup yazmak için onu kullandı. Kraliçelerin ve soylu kadınların Hangul ile yazdığı birçok mektup bugün hâlâ günümüze ulaşmıştır. Bazı krallar da kızlarına veya diğer aile üyelerine Hangul mektuplar yazdı. Sıradan insanlar notlar, şarkılar ve ev kayıtları için kullandı.

Her kral Hangul'a iyi davranmadı. 1504'te zulmüyle hatırlanan hükümdar Yeonsangun (연산군), Hangul ile yazılmış afişlerin kendisini eleştirmesine öfkelendi. İnsanlara Hangul'u öğretmemelerini ve öğrenmemelerini emretti ve Hangul kitaplarını topattırıp yaktırdı.

Bu zor bir dönemdi, ama yasak uzun sürmedi. Hangul sıradan insanların hayatına çoktan çok yayılmıştı. Onun saltanatı bittikten sonra harfler kullanılmaya devam etti.

Joseon'un sonraki yüzyıllarında giderek daha fazla hikâye, yani 소설, Hangul ile yazıldı ve okundu. Chunhyang hikâyesi (춘향전) gibi ünlü masallar Hangul sürümleriyle dolaştı. İnsanlar bunları yüksek sesle okudu, elle kopyaladı ve paylaştı. Hikâye anlatıcıları pazarlarda bunları sahneledi.

Bu önemli bir değişimdi. Okumak artık yalnızca bilginlere özgü değildi. Birçok sıradan insanın keyif alabileceği bir zevk hâline geldi.

19. yüzyılın sonunda Kore büyük değişimlerle karşılaştı. Dünya açılıyordu ve birçok Koreli ulusun herkes için eğitime ihtiyacı olduğunu hissediyordu. 1894'te bir reform döneminde, kraliyet fermanı resmî belgelerin 국문, yani 'ulusal yazı', diğer deyişle Hangul esas alınarak yazılmasını bildirdi. Çin karakterleri eklenebilir veya karıştırılabilirdi, ama ilk kez Hangul'a resmen ana yer verildi.

İki yıl sonra, 1896'da 독립신문 (Bağımsızlık Gazetesi) yayımlandı. Herkes okuyabilsin diye Hangul ile yazılmış bir gazeteydi. Ayrıca sözcükler arasına 띄어쓰기 denen boşluklar koydu; bu, okumayı çok kolaylaştırdı. Bugün sözcükler arasındaki boşluklar Kore yazısının olağan bir parçasıdır.

Bu hikâyenin en önemli kişilerinden biri Ju Si-gyeong'dur (주시경). Korece dilbilgisini derinlemesine inceleyen ve birçok genç öğrenciye öğreten bir bilgin ve öğretmendi. Bir ulusun dilinin ve yazısının halkının kalbi olduğuna inanıyordu.

1910'ların başında 한글 adı kullanılmaya başlandı ve Ju Si-gyeong bunun yayılmasında merkezî bir rol oynadı. Çoğu kişi bu adı 'büyük yazı' veya 'Kore halkının yazısı' diye açıklar. Bundan önce 언문 ve 국문 gibi adlar daha yaygındı. Yeni ad saygı ve gurur taşıyordu.

Ju Si-gyeong 1914'te genç yaşta öldü, ama öğrencileri çalışmasını sürdürdü.

1910'dan 1945'e kadar Kore, Japon sömürge yönetimi altındaydı. Bu dönemde, özellikle sonraki yıllarda Korece kullanımı giderek daha çok kısıtlandı.

Ju Si-gyeong'u izleyen bilginler, sonradan Kore Dili Derneği olacak bir grup kurdu. 1926'da Hangul için bir günün ilk kutlamasını yaptılar; bu gün kısa süre sonra 한글날 diye yeniden adlandırıldı. 1933'te birleştirilmiş bir yazım kuralları, yani 맞춤법 takımı yayımladılar. Bu kurallar bugün kullandığımız Kore yazımının temeli oldu. Ayrıca büyük bir Korece 사전, yani sözlük için sözcük toplamaya başladılar.

1942'de derneğin birçok üyesi sömürge yetkilileri tarafından tutuklandı ve bazıları hapishanede öldü. Koreliler bunu dillerini korumak için verilen acı bir fedakârlık olarak hatırlar.

1945'te Kore kurtuldu. Sözlük el yazmaları tutuklamalar sırasında götürülmüştü ve birçok kişi onların kaybolduğundan korkuyordu. Sonra kurtuluştan sonra Seul Garı'ndaki bir depoda bulundu. Bilginler çalışmaya geri döndü ve büyük sözlük sonunda 1950'lerde tamamlandı.

Kurtuluştan sonra Hangul okulların, gazetelerin ve devletin yazısı oldu. İzleyen on yıllarda Kore yazısı ayrıca, sağdan sola okunan dikey satırlardan, bugün gördüğün gibi soldan sağa okunan yatay satırlara geçti. Kore Dili Derneği bugün hâlâ 한글학회 adıyla varlığını sürdürüyor.