Hangul dzisiaj: pisownia, Dzień Hangula i era cyfrowa

Od 28 liter do 24

Król Sejong stworzył 28 liter: 17 spółgłosek i 11 samogłosek. Z biegiem wieków dźwięki koreańskiego powoli się zmieniały. Niektóre zniknęły, a litery dla nich przestały być potrzebne.

Dziś koreański używa 24 podstawowych liter: 14 spółgłosek i 10 samogłosek. Cztery z pierwotnych liter nie są już używane w standardowym koreańskim: ㆍ, ㅿ, ㆁ i ㆆ.

Z 24 podstawowych liter można tworzyć kolejne. Podwójne spółgłoski, takie jak ㄲ i ㅆ, oraz samogłoski złożone, takie jak ㅐ, ㅘ i ㅢ, są zbudowane z podstawowych. Gdy policzymy wszystko, czego potrzebuje uczący się, wychodzi 19 spółgłosek i 21 samogłosek. Ale wszystkie wywodzą się z zaledwie 24 podstawowych kształtów.

Kto czuwa nad koreańską pisownią?

W poprzedniej lekcji dowiedziałeś się, że ujednolicone zasady pisowni opublikowano po raz pierwszy w 1933 roku. Od tego czasu zasady kilkakrotnie zmieniano. Obecne 한글 맞춤법, czyli koreańskie zasady pisowni, ogłoszono oficjalnie w 1988 roku, z późniejszymi uaktualnieniami.

W Korei Południowej Narodowy Instytut Języka Koreańskiego (국립국어원) bada język i czuwa nad standardowymi regułami pisowni, wymowy i wyrazów zapożyczonych. Publikuje także bezpłatne słowniki online. Jako uczący się możesz z nich korzystać.

Reguły określają 표준어, standardowy koreański. Standardowy koreański opiera się na współczesnej mowie Seulu. Oczywiście ludzie w innych regionach mówią własnymi dialektami i są one cenną częścią koreańskiej kultury. Ale w szkołach, wiadomościach i oficjalnych tekstach używa się języka standardowego i standardowej pisowni.

Jeden język, dwie pisownie

Koreański używany jest także w Korei Północnej, gdzie system pisma nazywa się 조선글. Litery są te same, ale niektóre zasady pisowni się różnią. Na przykład na początku wyrazu Korea Południowa często zmienia dźwięki ㄹ i ㄴ, podczas gdy Korea Północna je zachowuje. Słowo oznaczające „pracę” (jako wysiłek, labor) zapisuje się na Południu 노동, a na Północy 로동. Litery są wspólne, a ludzie z obu stron potrafią czytać nawzajem swoje pismo.

Hangul w erze cyfrowej

Król Sejong nie mógł wyobrazić sobie komputerów, ale jego konstrukcja doskonale się z nimi zgrywa. Ponieważ hangul ma niewielką liczbę liter, łatwo mieści się na klawiaturze.

Standardowy koreański 자판, czyli układ klawiatury, nazywa się 두벌식, co znaczy „dwa zestawy”. Spółgłoski znajdują się po lewej stronie klawiatury, a samogłoski po prawej. Wpisujesz litery jedna po drugiej, a komputer automatycznie składa je w bloki sylabowe. Na przykład jeśli wpiszesz ㅎ, ㅏ, ㄴ, na ekranie pojawi się 한.

Na telefonach Koreańczycy używają kilku klawiatur. Jeden popularny styl ma tylko trzy klawisze samogłoskowe, ㆍ, ㅡ i ㅣ, oparte wprost na niebie, ziemi i człowieku. Inni wolą układ taki jak na klawiaturze komputera. Tak czy inaczej hangul pisze się szybko.

11 172 możliwe sylaby

W systemach komputerowych współczesne bloki sylabowe hangula są zawarte jako gotowe znaki. Jest ich 11 172. Skąd ta liczba? Jest 19 możliwych spółgłoski początkowe, 21 samogłosek i 28 możliwości w pozycji końcowej (27 spółgłosek końcowych albo brak spółgłoski końcowej). 19 × 21 × 28 = 11 172.

Nie wszystkie z tych bloków są używane w prawdziwych słowach, ale każdy z nich można zapisać i odczytać. Pokazuje to, jak systematyczna jest konstrukcja hangula: niewielki zestaw reguł tworzy ogromną liczbę możliwych sylab.

Hangul na całym świecie

Dziś ludzie na całym świecie uczą się koreańskiego. Niektórzy zaczynają, bo kochają koreańską muzykę, dramaty lub jedzenie. Inni uczą się do pracy, szkoły lub z powodów rodzinnych. Rząd Korei wspiera nauczanie języka koreańskiego za granicą przez Instytut Króla Sejonga (세종학당), nazwany oczywiście na cześć króla, od którego wszystko się zaczęło.

A oto jesteś Ty, jeden z tych uczących się. Ponad 500 lat po tym, jak król Sejong życzył sobie, by każdy mógł łatwo nauczyć się jego liter, jego życzenie przekroczyło wszystkie oceany.