การให้ผู้อื่นทำ: กริยากระทำให้ (causative)
พูดว่า “ทำให้ใครทำอะไร” ในภาษาเกาหลีด้วยกริยาเชิงก่อเหตุ (먹이다, 입히다, 울리다, 웃기다, 깨우다, 낮추다) และรูปแบบทั่วไป -게 하다
ครูกาออน · ไวยากรณ์·คำศัพท์·TOPIKสิ่งที่จะเรียนในบทนี้
- จดจำกริยาเชิงก่อเหตุที่สร้างด้วย -이-, -히-, -리-, -기-, -우-, -구-, -추-
- ใช้กริยาเชิงก่อเหตุในชีวิตประจำวัน เช่น 먹이다, 입히다, 깨우다, 태우다
- ทำให้กริยาใดก็ได้เป็นเชิงก่อเหตุด้วย -게 하다
- แยกกริยาเชิงก่อเหตุออกจากกริยาถูกกระทำที่หน้าตาเหมือนกัน
สวัสดีค่ะ! ครั้งก่อนเราเรียนประโยคถูกกระทำ: สิ่งที่เกิดกับใครสักคน วันนี้เป็นทิศทางตรงข้าม: ทำให้ใครหรืออะไรทำการกระทำ พ่อแม่ป้อนอาหารลูก ปลุกลูก และกล่อมลูกนอน ไวยากรณ์นี้จึงอยู่ในชีวิตประจำวัน
เชิงก่อเหตุหมายถึงอะไร?
ประโยค เชิงก่อเหตุ มีผู้ที่ทำให้เกิดการกระทำ และมีผู้ (หรือสิ่งของ) ที่ทำการกระทำจริงหรือเปลี่ยนแปลง
아기가 밥을 먹어요 — ทารกกินข้าว 엄마가 아기에게 밥을 먹여요 — แม่ป้อนข้าวทารก (ทำให้ทารกกิน)
ภาษาเกาหลีมีสองวิธีหลักในการสร้างกริยาเชิงก่อเหตุ:
1. ปัจจัย ที่เติมกับรากกริยาหรือคุณศัพท์: -이-, -히-, -리-, -기-, -우-, -구-, -추- สร้างคำใหม่ในพจนานุกรม เช่น 먹이다 (ป้อน) 2. รูปแบบ -게 하다 ใช้ได้กับกริยาเกือบทุกตัว: 먹게 하다 (ทำให้ / ให้ใครกิน)
เช่นเดียวกับประโยคถูกกระทำ คุณทำนายไม่ได้เสมอว่าคำไหนใช้ปัจจัยใด จึงควรเรียนตัวที่พบบ่อยเป็นคำศัพท์
เชิงก่อเหตุแบบปัจจัย: “ทำให้ (ใคร/สิ่งใด) ทำหรือกลายเป็น…”
- -이-: 먹다 → 먹이다 (ป้อน), 보다 → 보이다 (แสดงให้ดู), 끓다 → 끓이다 (ต้มบางสิ่ง), 죽다 → 죽이다 (ฆ่า)
- -히-: 입다 → 입히다 (แต่งตัวให้ใคร), 앉다 → 앉히다 (ให้ใครนั่ง), 눕다 → 눕히다 (วางให้นอน), 넓다 → 넓히다 (ขยายให้กว้าง)
- -리-: 울다 → 울리다 (ทำให้ร้องไห้), 알다 → 알리다 (แจ้งให้ทราบ), 살다 → 살리다 (ช่วยชีวิต), 얼다 → 얼리다 (แช่แข็ง)
- -기-: 웃다 → 웃기다 (ทำให้หัวเราะ), 씻다 → 씻기다 (อาบ/ล้างให้ใคร), 신다 → 신기다 (สวมรองเท้าให้ใคร), 맡다 → 맡기다 (ฝาก, มอบหมาย)
- -우-: 깨다 → 깨우다 (ปลุกใคร), 자다 → 재우다 (กล่อมให้นอน), 타다 → 태우다 (รับขึ้นรถ; ยังแปลว่าเผา), 비다 → 비우다 (ทำให้ว่าง)
- -구-: 달다 (ร้อน) → 달구다 (ทำให้ร้อน); กลุ่มนี้มีน้อย
- -추-: 낮다 → 낮추다 (ลดให้ต่ำ), 늦다 → 늦추다 (เลื่อน), 맞다 → 맞추다 (ปรับให้พอดี, จับคู่)
- 아빠가 아이에게 이유식을 먹였어요. appaga aiege iyusigeul meogyeosseoyo.คุณพ่อป้อนอาหารเด็กให้ลูก
- 엄마가 아이에게 따뜻한 옷을 입혔어요. eommaga aiege ttatteutan oseul ipyeosseoyo.แม่แต่งตัวให้ลูกด้วยเสื้อผ้าอุ่น ๆ
- 그 영화가 저를 울렸어요. geu yeonghwaga jeoreul ullyeosseoyo.หนังเรื่องนั้นทำให้ฉันร้องไห้
- 민수 씨는 사람들을 잘 웃겨요. minsu ssineun saramdeureul jal utgyeoyo.มินซูทำให้คนหัวเราะบ่อย
- 내일 아침 7시에 깨워 주세요. naeil achim 7sie kkaewo juseyo.พรุ่งนี้เช้าช่วยปลุกฉันตอน 7 โมงด้วยนะคะ
- 소리 좀 낮춰 줄래요? sori jom natchwo jullaeyo?ช่วยลดเสียงลงหน่อยได้ไหมคะ?
กริยาเชิงก่อเหตุในชีวิตประจำวัน
| ปัจจัย | รากเดิม | เชิงก่อเหตุ | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| -이- | 먹다 | 먹이다 | ป้อน |
| -이- | 보다 | 보이다 | แสดงให้ดู |
| -히- | 입다 | 입히다 | แต่งตัวให้ใคร |
| -히- | 앉다 | 앉히다 | ให้ใครนั่ง |
| -리- | 울다 | 울리다 | ทำให้ร้องไห้ |
| -리- | 알다 | 알리다 | แจ้งให้ทราบ |
| -기- | 웃다 | 웃기다 | ทำให้หัวเราะ |
| -우- | 깨다 | 깨우다 | ปลุกใครให้ตื่น |
| -우- | 타다 | 태우다 | รับใครขึ้นรถ |
| -추- | 낮다 | 낮추다 | ลดให้ต่ำลง |
웃기다 ใช้เหมือนคำคุณศัพท์ด้วย: 이 영상 진짜 웃겨요 (วิดีโอนี้ตลกจริง ๆ)
นี่คือส่วนที่ยาก: กริยาเชิงก่อเหตุบางตัวหน้าตาเหมือนกริยาถูกกระทำทุกประการ 보이다 อาจหมายถึง “ถูกมองเห็น” หรือ “แสดงให้ดู” ให้ดูกรรมการก: ถ้ามีกรรมที่มี 을/를 มักเป็นเชิงก่อเหตุ
โฆษณา
ถูกกระทำหรือเชิงก่อเหตุ? มองหา 을/를
- 창문 밖으로 산이 보여요. changmun bakkeuro sani boyeoyo. จากหน้าต่างมองเห็นภูเขา ถูกกระทำ: 산이 เป็นประธาน ไม่มีกรรม
- 친구에게 사진을 보여 줬어요. chinguege sajineul boyeo jwosseoyo. ฉันให้เพื่อนดูรูปถ่าย เชิงก่อเหตุ: 사진을 เป็นกรรม
- 아이가 엄마에게 안겼어요. aiga eommaege angyeosseoyo. เด็กถูกแม่อุ้มไว้ ถูกกระทำของ 안다
- 엄마가 아이를 씻겼어요. eommaga aireul ssitgyeosseoyo. แม่อาบน้ำให้เด็ก เชิงก่อเหตุของ 씻다; 아이를 เป็นกรรม
- 이 책은 학생들에게 많이 읽혀요. i chaegeun haksaengdeurege mani ilkyeoyo. นักเรียนอ่านหนังสือเล่มนี้กันอย่างกว้างขวาง ถูกกระทำ: ไม่มีกรรม
- 선생님이 학생들에게 책을 읽혔어요. seonsaengnimi haksaengdeurege chaegeul ilkyeosseoyo. ครูให้นักเรียนอ่านหนังสือ เชิงก่อเหตุ: 책을 เป็นกรรม
“ทำให้ / ให้ / ใช้ให้ใครทำ…” — ใช้ได้กับกริยาหรือคุณศัพท์เกือบทุกตัว
- ต่อ -게 กับรากโดยไม่เปลี่ยนรูป: 가다 → 가게 하다, 먹다 → 먹게 하다, 공부하다 → 공부하게 하다
- ผู้ทำการกระทำใช้ 에게/한테 หรือ 을/를 (หรือ 이/가 ในบางประโยค): 아이에게 책을 읽게 했어요
- ปฏิเสธ: -지 못하게 하다 (ห้ามไม่ให้), -지 않게 하다 (ทำให้แน่ใจว่าจะไม่…)
- กับคุณศัพท์: 방을 따뜻하게 했어요 (ฉันทำให้ห้องอุ่น)
- 선생님이 학생들에게 큰 소리로 읽게 하셨어요. seonsaengnimi haksaengdeurege keun soriro ikge hasyeosseoyo.ครูให้นักเรียนอ่านออกเสียง
- 엄마가 저를 일찍 자게 했어요. eommaga jeoreul iljjik jage haesseoyo.แม่ให้ฉันเข้านอนเร็ว
- 의사가 환자에게 술을 마시지 못하게 했어요. uisaga hwanjaege sureul masiji motage haesseoyo.หมอไม่ให้ผู้ป่วยดื่มแอลกอฮอล์
- 걱정하지 않게 할게요. geokjeonghaji anke halgeyo.ฉันจะไม่ทำให้คุณกังวล (ฉันจะทำให้แน่ใจว่าคุณไม่ต้องกังวล)
먹이다 หรือ 먹게 하다?
เมื่อมีทั้งสองรูป มักให้ความรู้สึกต่างกัน
เชิงก่อเหตุแบบปัจจัย มักหมายถึงผู้ก่อเหตุลงมือด้วยตัวเอง: 엄마가 아기에게 우유를 먹였어요 — แม่ป้อนนมทารก (ถือขวดให้)
-게 하다 มักหมายถึงผู้ก่อเหตุแค่สั่งหรืออนุญาต และอีกคนทำการกระทำเอง: 엄마가 아이에게 우유를 먹게 했어요 — แม่ให้ลูกดื่มนม (ลูกดื่มเอง)
นี่เป็นแนวโน้ม ไม่ใช่กฎตายตัว แต่เป็นแนวทางที่มีประโยชน์ เมื่อไม่แน่ใจว่ามีรูปเชิงก่อเหตุแบบปัจจัยหรือไม่ -게 하다 ใช้ได้ปลอดภัยเสมอ
ตัวอย่างเพิ่มเติมจากชีวิตประจำวัน
- 택시 기사님이 저를 역 앞에 태워 주셨어요. taeksi gisanimi jeoreul yeok ape taewo jusyeosseoyo. คนขับแท็กซี่พาฉันไปส่งหน้าสถานี 태우다 = รับขึ้นรถ
- 결과가 나오면 알려 드릴게요. gyeolgwaga naomyeon allyeo deurilgeyo. พอผลออกแล้วจะแจ้งให้ทราบค่ะ 알리다 + 드리다 (ถ่อมตัว)
- 회의 시간을 30분 늦춰도 될까요? hoeui siganeul 30bun neutchwodo doelkkayo? เลื่อนการประชุมไปอีก 30 นาทีได้ไหมคะ?
- 아기를 침대에 눕혔어요. agireul chimdaee nupyeosseoyo. ฉันวางทารกลงบนเตียง
- 냉장고를 좀 비워야겠어요. naengjanggoreul jom biwoyagesseoyo. ฉันควรเคลียร์ตู้เย็นให้โล่งหน่อย
เย็นวุ่น ๆ ที่บ้าน
แบบทดสอบตรวจสอบ
Q1. รูปเชิงก่อเหตุของ 입다 (สวมใส่) คืออะไร?
Q2. “ช่วยปลุกฉันตอน 6 โมงด้วยนะคะ”
Q3. ประโยคไหน 보이다 เป็นเชิงก่อเหตุ?
Q4. อันไหนหมายถึงหมอแค่บอกให้ผู้ป่วยพักผ่อน?
Q5. เลือกกริยาที่ถูก: 목소리를 좀 ( ) 주세요 (ช่วยลดเสียงหน่อยค่ะ)
Q6. 그 사람은 정말 웃겨요 หมายความว่าอะไร?
ยอดเยี่ยม! ลองบรรยายกิจวัตรตอนเช้าของเด็ก: 깨워요, 씻겨요, 입혀요, 먹여요 ถ้านึกคำไหนไม่ออก ให้ใช้ -게 하다 คุณทำได้ดีมาก
สรุปประเด็นสำคัญ
- ปัจจัยเชิงก่อเหตุ: -이-, -히-, -리-, -기-, -우-, -구-, -추-
- คู่ที่มีประโยชน์: 먹이다, 입히다, 울리다, 웃기다, 깨우다, 재우다, 태우다, 낮추다
- -게 하다 ใช้ได้กับกริยาเกือบทุกตัว: 가게 하다, 공부하게 하다
- รูปปัจจัยมักหมายถึงการกระทำโดยตรง; -게 하다 มักหมายถึงการสั่งหรืออนุญาต
- ถ้ากริยาประเภท 보이다 มีกรรมที่มี 을/를 มักเป็นเชิงก่อเหตุ
สื่อฟรีอย่างเป็นทางการที่ควรดูควบคู่กัน
- พจนานุกรมเกาหลีพื้นฐาน (หลายภาษา) — สถาบันภาษาเกาหลีแห่งชาติ (National Institute of Korean Language)
- เรียนภาษาเกาหลี (Study Korean) — สำนักงานชาวเกาหลีโพ้นทะเล (Overseas Koreans Agency)
โฆษณา